نویسنده: سحر سلامت، وکیل پایه یک دادگستری، عضو کانون وکلای دادگستری مرکز
یکی از رایج‌ترین پرسش‌ها در دفتر این است: «مالم را دست کسی داده‌ام و حالا پس نمی‌دهد؛ این جرم است یا فقط باید دادخواست بدهم؟» پاسخ به این بستگی دارد که مال چطور و به چه عنوانی سپرده شده است.
خیانت در امانت یعنی چه؟
طبق ماده ۶۷۴ کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی، وقتی مالی به کسی سپرده شده که آن را پس بدهد یا به مصرف معینی برساند، و او به ضرر مالک آن را استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کند، خیانت در امانت محقق می‌شود.
سه رکن اصلی
- سپردن مال: به عنوان امانت یا برای کار مشخص — مثل ودیعه، اجاره، عاریه یا وکالت. اگر مال فروخته یا قرض داده شده باشد، ماجرا معمولاً حقوقی است.
- یکی از چهار رفتار: استعمال، تصاحب، تلف کردن یا مفقود کردن.
- به ضرر مالک و با علم به تعلق مال به دیگری.
قرض یا امانت؟
هر پولی که پس داده نشده «خیانت در امانت» نیست. پولی که قرض داده شده به مالکیت گیرنده درمی‌آید و نپرداختنش «بدهی» است؛ راهش معمولاً دعوای حقوقی مطالبه وجه است. شکایت کیفری نادرست می‌تواند موقعیت شما را ضعیف کند.
مدارک لازم
- هر سندی که نشان دهد مال به عنوان امانت سپرده شده: رسید، قرارداد، پیام‌ها، شهود
- مطالبهٔ مال و امتناع طرف مقابل — مثلاً اظهارنامه یا پیام کتبی
- مدارک مالکیت مال
قابل گذشت بودن
با اصلاحات قانونی سال‌های اخیر، خیانت در امانت در بسیاری از موارد قابل گذشت است و رضایت شاکی می‌تواند بر سرنوشت پرونده اثر جدی بگذارد؛ این موضوع باید در هر پرونده جداگانه بررسی شود.
چرا مشاوره پیش از شکایت؟
انتخاب درست میان مسیر کیفری و حقوقی، مهم‌ترین تصمیم این پرونده‌هاست. در دفتر سحر سلامت، پیش از هر اقدامی مدارک شما بررسی می‌شود تا روشن شود کدام مسیر به نتیجه می‌رسد.
مطالب مرتبط: مطالبه وجه چک، سفته و رسید عادی · خدمات امور کیفری · درخواست مشاوره
این مقاله اطلاعات عمومی است و جای مشاورهٔ حقوقی دربارهٔ پروندهٔ خاص شما را نمی‌گیرد. قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند.