
آرای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور
آرشیو ۶۱۳ رأی با متن کامل؛ از سوابق تاریخی تا تازهترین رأی ثبتشده
۶۱۳ رأی در آرشیو
متنها شامل گزارش پرونده، نظریه نماینده دادستان کل و متن نهایی رأی است؛ هرجا این بخشها در نسخه منتشرشده موجود باشد.
آخرین: رأی شماره ۸۷۹ ـ ۱۴۰۵/۰۴/۰۹
نمایش ۶۱۳ رأی
رأی شماره ۲۴
۱۳۵۴/۰۶/۱۶
عدم تلقی افتادن یک دندان به عنوان نقص عضو و قابل گذشت بودن آن
دادسرای استان خوزستان با ارسال نامه شماره 12126 مورخ 7/9/1353 و دو فقره پرونده پیوست آن اعلام داشته است که از دو شعبه اول و دوم دادگاه جنایی خوزستان در مورد ایراد ضرب منتهی به شکستن دندان و قابل گذشت بودن آن آرای متغایر و متفاوتی صادر شده دادسرای مزبور طرح موضوع را در هیأت عمومی دیوانعالی کشور به منظور اتخاذ تصمیم و ایجاد رویه واحد تقاضا کرده است. کیفیت آرای صادره در دو پرونده ارسالی اجمالاً چنین است:
1- در پرونده شماره 51/499 شعبه اول دادگاه جنایی خوزستان محمدرضا صحرایی متهم به ایراد ضرب منتهی به افتادن یک دندان…
رأی شماره ۱۴
۱۳۵۴/۰۳/۲۹
غیرقابل اعتراض بودن قرار منع تعقیب صادره از دادگاه اطفال
آقای رییس شعبه دوم دادگاه اطفال به پیوست نامه شماره 3945/27 مورخ ۱۳۵۱/۱۰/۵ رونوشت احکام شماره 700/2 مورخ 12/4/1351 شعبه دوم دیوان عالی کشور و 11/35 مورخ 4/6/1351 شعبه یازدهم دیوانعالی کشور را فرستاده و اعلام نموده که آرای مزبور در مورد اینکه قرار منع تعقیب صادره از طرف دادگاه اطفال قطعی است یا قابل رسیدگی پژوهشی میباشد مغایرت دارد و کسب نظر هیأت عمومی را خواستار شده است.
احکام ارسالی ذیلاً توجیه و توصیف میشود:
1 ـ طفل 17 سالهای به اتهام رانندگی اتومبیل بدون داشتن گواهینامه منتهی به شکستن پای چپ عابری …
رأی شماره ۱۷
۱۳۵۴/۰۳/۱۲
لزوم شرکت مشاوران در رسیدگی دادگاه جنحه به قائم مقامی دادگاه اطفال
در مورد لزوم شرکت دو نفر مشاور در رسیدگی به اتهامات جنایی اطفال در دادگاههای جنحه (در نقاطی که دادگاه اطفال تشکیل نشده) بین دو شعبه پانزدهم و دوم دادگاه استان مرکز به موجب احکامی که ذیلاً توصیف میشود تغایر و تهافت نظر و رأی وجود دارد:
1 ـ شعبه پانزدهم دادگاه استان مرکز طبق دادنامه شماره 2640 مورخ 14/8/1353 در مقام رسیدگی پژوهشی به اتهام طفل 17 ساله به قتل غیرعمد در اثر بیاحتیاطی درامر رانندگی اتومبیل سواری بدون داشتن پروانه رانندگی که در دادگاه جنحه قم در رسیدگی بدوی متهم بزهکار شناخته شده و به دو س…
رأی شماره ۱۱۴
۱۳۵۴/۰۱/۱۲
اقامه دعوی به منظور مطالبه عوارض کشتار دامها که قبلاً در کشتارگاهها وصول نشده باشد
آقای سید داود زرین سرای وکیل دادگستری مقیم تبریز به پیوست لایحه شماره 590 مورخ 20/9/1346 خویش رونوشت احکام فرجامی موجود در پروندههای 8/4253 ح و 4100/2 و 4137/25 ح شعبه پنجم و دهم دیوان عالی کشور را ارسال و اعلام نموده که به شرح احکام فرجامی دعاوی هر سه پرونده نظیر یکدیگر بوده است.
شعبه پنجم دیوان عالی کشور احکام صادره از دادگاه استان آذربایجان شرقی را نقض ولی شعبه دهم این دیوان حکم نظیر را ابرام نموده و با این کیفیت در موضوع واحد از دو شعبه دیوان کشور دو نظر مخالف اظهار شده است و با جلب توجه جنابعالی به این نکت…
رأی شماره ۱۰۶
۱۳۵۳/۱۱/۱۶
قابل گذشت بودن ایراد صدمه بدنی موضوع ماده (40) قانون تشدید مجازات رانندگان با جهات مقرر در ماده (11) قانون مذکور
براثر وصول نامه شماره 7742 مورخ 27/8/1353 دادسرای استان کرمان و مطالعه پروندههای پیوست آن معلوم شد در دو مورد مشابه دو رأی متهافت که به شرح زیر توصیف میگردد از دیوان عالی کشور صادر شده است:
1ـ در پرونده فرجامیشماره 8623 شعبه نهم دیوان عالی کشور موضوع این بوده است که از دادسرای شهرستان یزد کیفرخواستی علیه رمضان صابری به اتهام ایراد صدمه بدنی غیرعمدی به دیگری که منجر به شکستگی و نقص عضو گردیده در اثر بیاحتیاطی در رانندگی با نداشتن گواهینامه رانندگی، صادر و به استناد ماده (5) ناظر به ماده (11) قانون تشدید مجازات …
رأی شماره ۹۲
۱۳۵۳/۱۰/۰۴
احتساب مدت خدمت وظیفه انجام شده قبل از استخدام
از شعبه هفتم دیوان عالی کشور و از هیأت رسیدگی تجدیدنظر استخدامی در دیوان عالی دو دادنامه متهافت در دو مورد مشابه در امر استخدامی (از لحاظ احتساب خدمت زیر پرچم جزء سوابق خدمت اداری) صادر گردیده که ذیلاً توصیف میگردد:
1- دادنامه شماره 142-3/2/1348 صادر از شعبه هفتم دیوان عالی کشور مربوط به آقای علی مهدوی طوسی است و موضوع آن این است که نامبرده به شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور شکایت نموده و خواسته است که وزارت بهداری خدمت زیر پرچم او را جز سابقه خدمت رسمی او احتساب نماید شورای سازمان در مورد شکایت چنین رأی …
رأی شماره ۹۱
۱۳۵۳/۱۰/۰۴
احتساب مدت خدمت وظیفه قبل از استخدام قضایی در ترفیع قضایی
آقای حسین کازرانی رئیس شعبه 2 دادگاه شهرستان قم درخواست یک پایه ترفیع از وزارت دادگستری نموده که کمیسیون ترفیع ضمن تأیید استحقاق وی پرونده را به دادگاه عالی انتظامی فرستاده است و لیکن دادگاه عالی انتظامی به استدلال زیر درخواست او را رد کرده است: (چون طبق مندرجات پرونده کارگزینی مدت خدمت نظام آقای حسین کازرانی در ترفیع قبلی وی در وزارت آموزش و پرورش احتساب شده و احتساب مجدد آن برای ترفیع قضایی مجوزی ندارد و با این ترتیب مدت دو سال کافی برای ترفیع نیست به لحاظ عدم تکافوی مدت درخواست مزبور رد میشود). بر اثر تقاضای تج…
رأی شماره ۹۰
۱۳۵۳/۱۰/۰۴
شمول مقررات فصل سوم آیین دادرسی مدنی در باب خسارت تأخیر تأدیه نسبت به دعاوی (از جمله دعوی مطالبه وجه برات) که خواسته آن پول خارجی است
در موضوع تعلق خسارت تأخیر تأدیه به ارز خارجی در دو شعبه دیوان عالی کشور دو رأی متهافت به کیفیت زیر صادر گردیده است:
1- شعبه دهم دیوان عالی کشور ضمن رأی شماره 874 مورخ 27/12/1352 در رسیدگی فرجامی به پرونده شماره 8/5450 که خواسته دعوی مطالبه 21515 دلار وجه یک فقره برات واخواست شده و خسارات بوده است (به اکثریت آرا) حکم پژوهشی صادر از شعبه هشتم دادگاه استان مرکز مبنی بر تأیید حکم بدوی مشعر بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل خواسته و خسارت تأخیر تأدیه را از دو جهت نقض نموده که یکی از آن دو جهت مربوط به خسارت تأخیر تأدیه ب…
رأی شماره ۸۳
۱۳۵۳/۰۹/۲۰
حکم غیابی دادگاه بخش در مورد خواسته کمتر از بیست هزار ریال قابل اعتراض است
دو شعبه 17 و 23 دادگاه بخش تهران در موضوع قطعیت و یا قابل اعتراض بودن احکام غیابی در دعوایی که خواسته آن تا بیست هزار ریال باشد رویههای مختلفی اتخاذ کردهاند به این شرح که:
شعبه 23 دادگاه بخش تهران حکم غیابی صادره بشماره 584 مورخ 1/7/1350 خود را در دعوایی به خواسته بیست هزار ریال قطعی و غیرقابل اعتراض تلقی و بر مبنای آن اجراییه صادر کرده است. و شعبه 17 دادگاه مزبور حکم غیابی شماره 711 مورخ 13/8/1350 خود را در دعوایی به خواسته کمتر از بیست هزار ریال غیر قطعی و قابل اعتراض شناخته و به اعتراض محکوم علیه رسیدگی کرده…
رأی شماره ۸۴
۱۳۵۳/۰۹/۲۰
استفاده کارگران سازمان بنادر و کشتیرانی از مقررات ماده 137 قانون اصلاحی قانون استخدام کشوری
الف – به شرح پرونده کلاسه 4/1323 آقای هوشنگ احتشامی کارگر سازمان بنادر و کشتیرانی شکایتی به دبیرخانه شورای سازمان امور اداری و استخدامیکشوری تقدیم و اشعار داشته که به موجب قانون استخدام کشوری مصوب 31/3/1345 و اصلاحیه مورخ 12/8/1349 آن میبایستی وضع استخدامیوی تغییر و تبدیل به رسمیشود و چون سازمان متبوعش از عمل به این تکلیف خودداری نموده است تقاضا کرده که به موضوع رسیدگی و حکم به استحقاق وی صادر شود سازمان طرف شکایت (به استناد ماده (2) قانون اختیارات مالی و استخدامیسازمان بنادر و کشتیراتی مصوب 26/4/1348 و آیین…
رأی شماره ۷۱
۱۳۵۳/۰۹/۰۴
تسری قانون روابط مالک و مستأجر به کلیه دعاوی که قبلاً طرح شده و در جریان است
1- در رسیدگی فرجامی به دعوای مالک و مستأجر به شرح پرونده 8/515 شعبه پنجم دیوان عالی کشور به موجب دادنامه 493/5 مورخ 3/8/1352 در خصوص اعتراض فرجامخواه به این خلاصه که (دادگاه به مادتین 7 و 8 قانون رابطه مالک و مستأجر استناد کرده در صورتی که قانون رابطه مالک و مستأجر از تاریخ 21/10/1347 در درهگز اجرا شده و اقامه دعوی قبل از این تاریخ بوده و قانون عطف بماسبق نمیشود). چنین رأی داده است (اعتراض فرجامخواه موجه به نظر میرسد زیرا فرجامخواه در تاریخ 20/6/1347 به استناد مقررات قانون مدنی دعوی تخلیه اقامه کرده و اجرای قانو…
رأی شماره ۷۲
۱۳۵۳/۰۹/۰۴
اعلام حجر مجنون یا سفیه
هیئت عمومی دیوان عالی کشور
محترما آقای رئیس شعبه دوم دادگاه استان اصفهان با ارسال نامه شماره 5622 ـ 14/7/53 اعلام نموده در پرونده کلاسه 347ـ53 موضوع پژوهشخواهی از رای شعبه اول دادگاه شهرستان مبنی بر اعلام حجر آقای حاج کریم نیک سیر از طرف وکیل پژوهشخواهان ایراد میشود که اولا چون دادخواست از طرف عیال حاج کریم نیک سیر مستقیما بدادگاه تقدیم گردیده دادگاه شهرستان بایستی آنرا نمی پذیرفت زیرا مطابق مواد 59 قانون امور حسبی و 1223 قانون مدنی و 70 قانون سازمان قضائی تنها دادستان حق دارد پیشنهاد حجر را بنماید ثانیا با آنکه ب…
رأی شماره ۵۶
۱۳۵۳/۰۸/۰۹
صدور حکم ضرر و زیان ضمن صدور حکم جزایی در رسیدگی به اتهام مداخله در منازعه
با بررسی و ملاحظه احکام شعب ششم و هشتم دیوان کشور معلوم شد که شعب مذکور در موضوع واحد رویه مختلف اتخاذ نمودهاند اینک که یک از احکام مزبور ذیلاً تشریح و توجیه میشود:
الف- بهطوری که دادنامه شماره 2317 مورخ 21/3/1346 شعبه ششم دیوان کشور دلالت
دارد آقای (ج-ب) و چند نفر دیگر به اتهام مداخله در منازعه مورد تعقیب دادسرا واقع
شدهاند آقای (ک-ب) هم به عنوان مدعی خصوصی دادخواست ضرر و زیان علیه (ج-ب) متهم
تقدیم داشته است در رسیدگی استینافی به دادگاه استان بزهکاری (ج-ب) را در حدود
ماده (175) از قانون مجازات عمومی احراز…
رأی شماره ۳۵
۱۳۵۳/۰۳/۲۹
تعقیب جزایی تجاوز به منابع ملی شده به شرط اجرای مقررات ماده (56) قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها
ریاست دادسرای استان خوزستان همراه با نامه شماره 14859 مورخ 23/10/ 1352 پروندههای کلاسه 1/875/52 و 2/866/52 و 4/824/52 را ارسال و اشعار داشتهاند که در مورد ماده (55) اصلاحی از قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها در شعب اول و دوم و چهارم دادگاه استان خوزستان اختلاف استنباط به وجود آمده است اینک با بررسی احکام موجود در پروندههای ارسالی خلاصه جریان کار توصیف و احکام متهافت توجیه میشود:
الف – به طوری که پرونده 1/875/52 حکایت دارد کارگزاری منابع طبیعی بروجرد آقای (م) و چند نفر دیگر را به عنوان تجاوز به مرتع غیر مشجر…
رأی شماره ۳۴
۱۳۵۳/۰۳/۲۹
شمول ماده (3) قانون صدور چک مصوب خرداد 1344 به چک صادره از حساب مسدود
آقای (ن) به اتهام صادر کردن 7 فقره چک بیمحل در دادگاه جنحه بابل در 28/2/1348 به استناد ماده (4) قانون چک و ماده (2) الحاقی به آیین دادرسی کیفری با رعایت ماده (45) مکرر قانون مجازات عمومی به هفت مرتبه حبس تأدیبی و مبلغی غرامت و ضرر و زیان مدعی خصوصی محکوم شده است که کیفر اشد دربارهاش اجرا گردد همچنین در 24/3/1348 برای سه فقره چک بی محل دیگر او را به استناد ماده (4)
قانون چک و با رعایت ماده (2) ملحقه به آیین دادرسی کیفر و ماده (45) مکرر قانون
مجازات عمومی به سه فقره شش ماه حبس تأدیبی و جریمه قانونی بابت ربع وجه چ…
رأی شماره ۲۷
۱۳۵۳/۰۳/۱۵
صلاحیت محاکم دادگستری در رسیدگی به دعوی ابطال شناسنامه
آقای دادرس علی البدل دادگاه شهرستان سبزوار همراه با نامه شماره 11/35 مورخ 20/3/
1351 رونوشت احکام شماره 61/570 مورخ 24/9/1350 و 554-50 دادگاه شهرستان سبزوار را
ارسال و متذکر گردیده است که به موجب احکام مذکور استنباط از قانون رویههای مختلف
اتخاذ گردیده است نامه و رونوشت آرا ملاحظه گردید و اینک خلاصهای از دو حکم ذیلاً
ارائه میشود: الف – آقای محمد طاهری دارنده شناسنامه شماره 8 متولد سال 1304
دادخواستی به خواسته صدور حکم بر ابطال شناسنامه شماره و 8 و الزام اداره آمار بر
صدور شناسنامه جدید به دادگاه شهرستان سبز…
رأی شماره ۲۶
۱۳۵۳/۰۳/۱۵
تخفیف مجازات اقامت اجباری
ریاست دادسرای استان مرکز به پیوست نامه شماره 20671 مورخ 24/8/ 1352 رونوشت مصدق احکام پژوهشی مورخ 28/7/1352 شعبه نهم دادگاه استان مرکز و مورخ 13/8/1352 شعبه 16 دادگاه استان مرکز را فرستاده و اعلام داشته که بین این دو شعبه از جهت استنباط از ماده (16) از قانون اصلاحی قانون مجازات عمومی اختلاف ایجاد شده است توضیح آن که شعبه نهم دادگاه استان مرکز مجازات اقامت اجباری را مستنداً به ماده (16) فوق الاشعار قابل تخفیف دانسته است ولی شعبه شانزدهم به استناد همین ماده تخفیف را جایز ندانسته است ذیلاً احکام مزبور توصیف میشود: 1- …
رأی ردیف ۱۷
۱۳۵۳/۰۳/۱۵
جنحه یا خلاف بودن مجازات قطع یا ریشه کن کردن یا سوزاندن نهال جنگلی
با بررسی احکام کیفری واصله از دادگاههای تالی مشاهده شد که در مورد استنباط از ماده (42) اصلاحی از قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها راجع به نوع مجازات قطع نهالهای جنگلی دادگاههای مذکور رویههای مختلف اتخاذ کردهاند که موضوع پروندههای مزبور و آرای صادر شده نسبت به آنها ذیلاً توصیف میشود:
1- پرونده شماره 52/451 شعبه چهارم دادگاه استان ششم جمشید گندزلو به
اتهام قطع تعداد 1500 اصله نهال از جنگل گز تحت تعقیب دادسرای شهرستان اهواز قرار
گرفته و به استناد ماده (42) از قانون اصلاح حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها …
رأی شماره ۲۴
۱۳۵۳/۰۳/۱۵
پژوهشخواهی از تصمیم دادگاه مبنی بر رد درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش بین زوجین
ماده (16) قانون حمایت خانواده مقرر داشته است
(تصمیم دادگاه در موارد زیر قطعی است و در سایر موارد پژوهشپذیر میباشد: 1- صدور گواهی عدم امکان سازش 2- تعیین نفقه ایام عده و هزینه نگهداری اطفال 3-….)
نسبت به بند (1) ماده مزبور دو رأی متضاد از دو دادگاه مختلف به شرح زیر صادر شده است: الف_ ( آقای … به وکالت از آقای … دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت بانو …. تقدیم دادگاه شهرستان تهران نموده که رسیدگی به آن به شعبه 27 دادگاه مزبور ارجاع گردیده و شعبه مرجع رسیدگی به موجب دادنامه شماره 1127 مورخ 30/8…
رأی شماره ۸۱
۱۳۵۲/۱۱/۰۳
مبدأ مهلت ده روزه تقدیم دادخواست برائت در مورد متهم به قاچاق که به علت عدم پرداخت جریمه بازداشت و سپس جریمه را پرداخته است
در دو تاریخ دو نفر به اتهام قاچاق دستگیر و به علت عدم پرداخت جریمه قانونی بازداشت شدهاند بعد از تاریخ بازداشت یکی تعهد نموده است مبلغ جریمه را در مدت 24 ماه بپردازد و ظرف ده روز از تاریخ تعهد دادخواست برائت به دادگاه تقدیم داشته و دیگری بعد از بازداشت جریمه را داده و از تاریخ دادن جریمه در مدت ده روز به تقدیم دادخواست برائت مبادرت نموده است شعبه دوم دیوانعالی کشور چنین رأی داده است (چون مطابق ماده (8) قانون مجازات مرتکبین قاچاق متهم میتواند در مدت ده روز از تاریخ بازداشت یا ده روز از تاریخ پرداخت جریمه به دادگاه…