شمول عفو عمومی به مرتکبین جرائم مورد عفو که تحت تعقیب قرار نگرفتهاند
متن کامل رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور، همراه با مشخصات و نسخه منبع.
شماره 1448 – 1360.1.23
پرونده وحدت رویه ردیف 25.59
هیأت عمومی محترم دیوان عالی کشور
در خصوص ماده واحده لایحه قانونی عفو عمومی متهمان و محکومان جزایی مصوب سال 1358 از طرف شعب مختلف دیوان عالی کشور آراء متهافت و مخالفی صادر شده است بدین توضیح بعضی از شعب تاریخ تعقیب جرم نزد مقامات قضایی را ملاک شمول لایحه عفو دانسته و بعضی دیگر زمان وقوع جرم را ملاک آن قرار داده‌اند که اینک به بیان مواردی از نظرات فوق مبادرت می‌شود.
1ـ در پرونده کلاسه 261-58 شعبه دوم دادگاه عمومی جزائی Hمل و والی‌اله حسینی پور فرزند ذکریا به اتهام صدور چک بلامحل شماره 39813 مورخ57.11.24 به مبلغ چهل هزار ریال در مهر ماه سال 1358 مورد تعقیب قرار گرفته و پس از رسیدگی های مقدماتی و صدور کیفر خواست دادگاه مزبور‌نامبرده را به استناد ماده 6 قانون صدور چک بی‌محل و رعایت مادتین 45 و 46 قانون مجازات عمومی به تحمل چهار ماه حبس جنحه‌ای و تأدیه مبلغ نه هزار و نهصد ریال 9900 ریال جزای نقدی معادل ربع کسر موجودی چک محکوم می‌نماید که بر اثر فرجامخواهی متهم پرونده در شعبه دوم دیوان‌عالی کشور مطرح گردیده و طبق دادنامه شماره 2.1368 رأی فرجامخواسته نقض و با توجه به تاریخ صدور چک و این که موضوع مشمول لایحه قانون عفو اشعاری است به موقوفی تعقیب متهم اظهار شده است.
2ـ در پرونده کلاسه 302-58 شعبه 37 دادگاه عمومی تهران آقایان رستم زالیان فرزند زال و سهراب رستمی فرزند اسفندیار به اتهام قاچاق ارز و چک بانکی بقصد خروج از کشور در تاریخ 58.3.14 از طرف مقامات قضایی تعقیب می‌شوند.
توضیح این که حسب مندرجات پرونده تاریخ وقوع جرم و کشف ارزهای قاچاق 58.2.14 بوده
است. دادگاه مزبور با لحاظ این که جرم قبل از58.2.18 به وقوع پیوسته و عمل انتسابی
مشمول لایحه قانونی عفو فوق‌الذکر می‌باشد قرار موقوفی تعقیب متهمان را صادر نموده
که بر اثر‌فرجامخواهی دادسرای عمومی تهران پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و در
شعبه اول مطرح و برابر دادنامه شماره 1619-59.8.11 به استدلال اینکه جرم انتسابی
بعد از تاریخ 58.2.18 مورد تعقیب قرار گرفته و در نتیجه موضوع مشمول لایحه قانونی
عفو عمومی متهمان و محکومان جزایی‌نیست قرار فرجامخواسته را نقض و رسیدگی مجدد را
به دادگاه صادر کننده رأی وی ارجاع نموده است.
چون با عنایت به اینکه در پرونده‌های فوق‌الذکر از نظر تاریخ وقوع جرم و زمان تعقیب آن وحدت ملاک داشته‌اند دو رأی مختلف و متضاد صادر گردیده‌است لذا طرح موضوع در هیأت عمومی دیوان عالی کشور و اتخاذ رویه واحد قضایی در خصوص مورد تقاضا می‌شود.
معاون اول دادستان کل کشور – میرمعصومی
جلسه وحدت رویه
به تاریخ روز شنبه 59.12.9 جلسه هیأت عمومی دیوان عالی کشور به ریاست آقای دولت‌آبادی قائم مقام ریاست کل دیوان عالی کشور و با حضور آقای میرمعصومی معان اول دادستان کل کشور و حضور جنابان آقایان رؤساء و مستشاران شعب دیوان عالی کشور تشکیل گردید.
پس از بررسی و قرائت و گزارش و استماع عقیده جناب آقای میرحسین میرمعصومی معاون اول دادستان کل مبنی بر تأیید رأی شعبه اول دیوان عالی کشور چنین اظهار نظر نموده‌اند.
وحدت رویه ردیف 25.59
رأی هیأت عمومی دیوان عالی کشور
نظر به اینکه در لایحه قانونی عفو عمومی متهمان و محکومان جزایی مصوب 1358 از طرف قانونگذار عنوان عفو عمومی اختیار گردیده و علی‌الاصول کلیه کسانی که قبل از تاریخ تصویب لایحه قانونی مذکور مرتکب بزهی شدهاند جز در مواردی که صریحاً در قانون مستثنی گردیده مشمول عفو عمومی می‌باشند و نظر به اینکه وقتی متهمی که مورد تعقیب قرار گرفته یا محکوم گردیده از عفو عمومی استفاده می‌کند منطقاء متهمی که مورد تعقیب واقع نشده است نیز مشمول عفو عمومی خواهد بود بنابراین هرگاه بزهی قبل از تاریخ تصویب لایحه قانونی عفو عمومی متهمان و محکومان جزایی واقع شده و تعقیب مرتکب بعد از تاریخ مذکور در مراجع قضایی به عمل آمده باشد در صورتی که موضوع اتهام از موارد مستثنی در قانون نباشد مشمول عفو عمومی شمرده می‌شود و رأی شعبه دوم دیوان عالی کشور که بر مبنای این نظر صادر شده صحیح و موجه تشخیص می‌گردد.
این رأی مطابق ماده واحده قانون مربوطه وحدت رویه مصوب 1328 در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور و دادگاهها لازم‌الاتباع است.