نویسنده: سحر سلامت، وکیل پایه یک دادگستری، عضو کانون وکلای دادگستری مرکز
بسیاری از زنان نمی‌دانند برای کارهایی که در زندگی مشترک انجام داده‌اند، ممکن است حق مطالبهٔ اجرت داشته باشند. این حق «اجرت‌المثل ایام زوجیت» نام دارد و جدا از مهریه و نفقه است.
اجرت‌المثل یعنی چه؟
اجرت‌المثل، دستمزد متعارف کارهایی است که زوجه در خانهٔ شوهر انجام داده، در حالی که شرعاً وظیفهٔ او نبوده. مبنای قانونی آن در ماده ۳۳۶ قانون مدنی و مقررات مربوط به طلاق آمده است.
شرایط مطالبه
- کارها شرعاً بر عهدهٔ زوجه نبوده — مانند کارهای منزل و نگهداری فرزند.
- کارها به دستور یا درخواست زوج انجام شده است.
- زوجه قصد تبرع (رایگان انجام دادن) نداشته است.
اثبات این شرایط — به‌ویژه نداشتن قصد تبرع — از نقاط حساس این دعواهاست.
چه زمانی می‌توان مطالبه کرد؟
اجرت‌المثل معمولاً هنگام طلاق مطرح می‌شود، اما می‌تواند به صورت دعوای مستقل هم طرح شود. اینکه جداگانه یا هم‌زمان با طلاق مطالبه شود، به شرایط پرونده بستگی دارد.
تفاوت با نحله و مهریه
- مهریه: با عقد به زوجه تعلق می‌گیرد و ربطی به کار در خانه ندارد.
- نحله: مبلغی که دادگاه در صورت قابل اثبات نبودن اجرت‌المثل، در شرایطی ممکن است تعیین کند.
- شرط تنصیف دارایی: اگر در عقدنامه امضا شده باشد، موضوعی جداگانه با شرایط خاص خودش است.
مبلغ چطور تعیین می‌شود؟
میزان اجرت‌المثل معمولاً با کارشناسی تعیین می‌شود و عواملی مثل مدت زندگی مشترک و نوع کارها در نظر گرفته می‌شود. عدد یا فرمول ثابتی برای همهٔ پرونده‌ها وجود ندارد.
چرا مشاوره؟
اجرت‌المثل، مهریه، نفقه و شرط تنصیف دارایی معمولاً در یک پرونده به هم گره خورده‌اند. سحر سلامت کمک می‌کند همهٔ حقوق شما به ترتیب درست مطالبه شود.
مطالب مرتبط: حقوق زوجه در طلاق · مطالبه مهریه به نرخ روز · خدمات حقوق خانواده · درخواست مشاوره
این مقاله اطلاعات عمومی است و جای مشاورهٔ حقوقی دربارهٔ پروندهٔ خاص شما را نمی‌گیرد. قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند.